یکشنبه، اسفند ۲۵، ۱۳۸۷

یکی دو پرسش درباره‌ی حقوق معنوی

وقتی در ایران بودم، رعایت کپی‌رایت آثار خارجی برایم زیاد معنا نداشت و استدلالم این بود که ما چیزی را که به ما عرضه کرده‌اند، به شکل غیرقانونی مورد استفاده قرار نداده‌ایم، بل‌که چیزی را که به ما عرضه نمی‌کنند با دشواری به دست می‌آوریم و بنابراین نمی‌توانیم همان نوع حقوقی را برای ناشر یا مؤلّف خارجی قائل باشیم و رعایت کنیم که مردم باید در کشورهای خارجی رعایت کنند. نمونه‌اش، مقاله‌هایی است که از مجلّه‌های خارجی ترجمه می‌کنیم. این نشریه‌ها نوعاً حتّی نسخه‌ی کاغذی خود را در ایران توزیع نمی‌کنند (در حالی که در ایران خواننده دارند. کم و زیادش را نمی‌دانم.) و از اشتراک اینترنتی آنها هم که دست ایرانی‌های داخل ایران نوعاً کوتاه است. شاید کسانی بگویند که اگر چنین امکاناتی را فراهم می‌کردند هم اصلاً ایرانی‌ها محلّ‌شان نمی‌گذاشتند و باز دنبال راه‌های استفاده‌ی رایگان می‌رفتند، امّا به نظرم این حرف درستی نیست، چون ما درباره‌ی وضعیت موجود صحبت می‌کنیم که علّت‌های خودش را در زمان گذشته و حال دارد و نمی‌شود گفت اگر مسیر متفاوتی در زمان پیموده می‌شد، الآن وضع چگونه می‌بود. در ضمن تا جایی که از وضع این مملکت (کانادا) می‌فهمم، می‌بینم در این‌جا هم استفاده‌ی غیرقانونی از محتوا رایج است و فکر می‌کنم فروختن آثار معنوی یکی از دشواری‌های بزرگ این قرن خواهد بود.
حالا که فعلاً در کانادا هستم، این مسأله در جهت معکوس برایم پیش آمده: فیلم‌ها و آثار موسیقی تولید‌شده در داخل ایران را این‌جا نمی‌شود پیدا کرد (مگر به شکل کپی شده) و سفارش دادن‌شان به فروشندگان خارج از ایران یا خریدن‌شان از داخل ایران به شکل پستی هم معقول به نظرم نمی‌آید، چون هزینه‌ای که به این شکل مجبورم بپردازم تناسبی با هزینه‌ی تولید آن آثار در داخل ایران و معادل قیمت ریالی‌شان ندارد. در عین حال خیلی از این آثار را می‌شود از اینترنت گرفت و پولی هم خرج نکرد، امّا مسأله‌ی اخلاقی‌اش بر جای می‌ماند. راه‌حلّ میانه‌ای که فعلاً در این مورد داریم، این است که فیلم‌ها و موسیقی‌هایی که از ایران می‌خواهم را اگر این‌جا از اینترنت بگیرم، به اهل بیت می‌گویم آن‌جا هم نسخه‌ی قانونی‌اش را بخرند، یا گاهی هم آن‌ها فیلمی را می‌خرند و می‌بینند و به من توصیه می‌کنند ببینم. این روش اگرچه ممکن است مضحک به نظر برسد، امّا فعلاً عملی‌ترین شیوه‌ای است که پیدا کرده‌ایم.
حالا لطفاً شما هم نظر، تجربه یا شیوه‌ی پیشنهادی‌تان را در مورد این مسأله بگویید، چه در مورد استفاده از آثار خارجی در داخل ایران و چه در‌باره‌ی استفاده از آثار ایرانی در خارج از ایران.
قسمتی از این مشکل طبعاً بر عهده‌ی دولت ایران (به مفهوم گسترده‌اش) است که درهای ایران را بسته و اجازه‌ی ارتباط با خارج را تا جایی که زورش می‌رسد، نمی‌دهد. امّا باز هم بدکاری دولت اصل مسأله را باطل نمی‌کند و مسؤولیّت اخلاقی بر جای خودش باقی‌ست. لطفاً در این مورد هم اگر نظری غیر از این دارید، بگویید.
ممنونم.

برچسب‌ها: , ,

0 Comments:

ارسال یک نظر

Links to this post:

ایجاد یک پیوند

<< Home