جمعه، مرداد ۰۴، ۱۳۸۷

ارکستر سمفونیک یک نیاز است

از کنسرت علی صالحی و ارکستر سمفونیک دانشگاه هنر برگشته‌ام و خوشحالم که بالأخره یک ویولونیست ایرانی جوان در حدّ بزرگان دنیا دیدم. امیدوارم علی صالحی روندی را که تا الأن طی کرده، ادامه بدهد و به چهره‌ای در سطح دنیا تبدیل بشود.

ایران، ارکستر سمفونیک کم دارد، خیلی هم کم. تنها ارکستر سمفونیک قابل اعتنای این مملکت ارکستر سمفونیک تهران است که بعد از سال‌ها کج‌دار و مریز نفس کشیدن، الآن (گوش شیطون کر) حال و روز بهتری پیدا کرده، امّا با این وزیر و این دولت چگونه به پیشرفت، بلکه به زنده ماندنش امیدوار باشیم؟

ارکستر سمفونیک در جهان امروز یک نیاز است، یک رسانه است. ارکستر سمفونیک مثل کرنل لینوکس است، یا شاید بتوان گفت مثل DirectX است. یک سکوی مشترک و قابل فهم برای همه‌ی فرهنگ‌ها و ملّت‌ها است که تفاوت‌ها و خصوصیت‌های هر ملّت و فرهنگ را هضم می‌کند و ابزارهای یکسانی را در اختیار آهنگ‌سازان همه جای جهان قرار می‌دهد تا بتوانند آثاری بسازند که عناصر فرهنگ بومی‌شان را دارد، امّا توسّط ارکسترهای همه جای دنیا قابل اجرا است، حتّی (و مخصوصاً) توسّط ارکستر سمفونیک‌های مللی که با فرهنگ بومی آهنگ‌ساز بیگانه‌اند. در عین حال به این ساختار منعطف و توان‌مند می‌شود عنصرهای دیگری را هم که بومی‌تر هستند اضافه کرد: سازهای بومی (مثل کنسرتو کمانچه‌ی ارسلان کامکار) و یا خوانندگان و مجریان بومی (مثل اجرای اخیر «سه‌گانه‌ی پارسی» دکتر رنجبران توسّط ارکستر سمفونیک تورنتو با نقّالی مرشد ولی‌اللّه ترابی). در ایران ارکستر ملّی و موسیقی مخصوص آن را هم داریم که خود ارکستر ملّی ایران چیزی نیست مگر ارکستر سمفونیک به اضافه‌ی سازهای ایرانی و خوانندگان موسیقی ایرانی.

برای ما که به شدّت با فرهنگ کشورهای دیگر بیگانه‌ایم، ارکستر سمفونیک یکی از بهترین کانال‌ها است تا صدای دنیا را بشنویم. معمولاً برترین آثار موسیقائی هر فرهنگی در قالب موسیقی سمفونیک درآمده‌اند. مهم‌ترین مثال‌هایش طبعاً در اروپا هستند، امّا در شرق دور و نزدیک و در آن سوی اقیانوس‌ها هم مثال‌هایش زیادند. و ارکستر سمفونیک در ضمن کانالی است که ما بهترین نوع موسیقی‌مان را تولید کنیم و در معرض شنود جهان بگذاریم. ارکستر سمفونیک در عین ساختار منعطفش، به دلیل استانداردهای بالایی که دارد حافظ میراث هنری و ذهنی کشورها هم هست. مبتذل‌سازان کمتر می‌توانند اثر سمفونیکی بسازند که مورد توجّه قرار گیرد و به پارتیتورها راه پیدا کند.

عجیب نیست که حکومت ایران علاقه‌ی خاصّی به رونق گرفتن ارکسترهای سمفونیک ندارد. ما در کشور دیوارهای آهنین هستیم و این یک واقعیّت است. چرا دولت به مروّجان «فرهنگ بیگانه» کمک کند؟

شنیدم که ارکستر سمفونیک دانشگاه هنر پیش از این چهار پنج اجرا داشته و الآن هم قرار است منحل شود. متأسّف شدم. همان طور که به خاطر انحلال ارکستر فیلارمونیک تهران متأسّف شدم؛ همان طور که بر انحلال ارکستر سمفونیک فرهنگ‌سرای بهمن تأسّف خوردم و بر مرگ چندین ارکستر کوچک دیگر که نتوانستند مدّت زیادی سر پا بایستند.

از دولت ایران با این حال و وضعش قطعاً خیری به هنر واقعی نمی‌رسد. باید خودمان به فکر باشیم. ما هم که ایرانی هستیم، تجزیه‌مان خوب است، امّا مرده‌شوی ترکیب‌مان را ببرند.

برچسب‌ها: ,

0 Comments:

ارسال یک نظر

Links to this post:

ایجاد یک پیوند

<< Home