چرا سراغ لینوکس نرویم؟

قرار بود اگر لااقل یک نفر دلیل ترک مجدّد لینوکس را پرسید، دلایلم را بنویسم. سولوژن لطف کرد و پرسید. خوب، این‌هایی که می‌نویسم مهم‌ترین دلایل هستند. ممکن است چند مورد را الآن یادم نباشد یا بعداً به ذهنم برسند. در این صورت این پست را بعداً آپدیت می‌کنم.

1. مهم‌ترین دلیل باز هم سخت‌افزار بود: لینوکس فدورا (نسخه‌ی هشتم) باطری نوت‌بوک من را در زمانی در حدود 3 ربع ساعت خالی می‌کرد، در حالی که این زمان برای ویندوز XP بیش از دو ساعت است. حالا دو احتمال اصلی وجود دارد: یا فدورا باطری نوت‌بوکم را درست نمی‌شناخت، یا مجموعه‌ی درایورهایی که برای قطعه‌های دیگر داشت آن قدر غیربهینه بودند که با چنین شدّتی برق مصرف می کردند. برای هیچ کدام از این دو حالت راه‌حلّ مناسبی پیدا نکردم.
2. فدورا چیپ صوتی نوت‌بوکم را شناخت، امّا صدا خوب نبود و گاهی کلّاً صدا قطع می‌شد و صدای برفک می‌آمد! مدّتی این وضع را تحمّل کردم، امّا بعداً که خواستم درایور جدیدتری نصب کنم، کلّاً کامپیوترم لال شد! بعد از مدّتی تحقیق و تفحّص فهمیدم که نصب درایور چیپ (کارت) صوتی در لینوکس از آن مصیبت‌های عظما است.
3. نصب نرم‌افزار در لینوکس مشکلات عجیبی دارد. طرف‌داران لینوکس دائم می‌گویند چون کد سیستم عاملی مثل ویندوز در دسترس همه نیست، و چون بیشتر نرم‌افزارهای ویندوزی متن باز نیستند، کنترل کاربر بر روی سیستم عامل پایین است و حتّی این وضع را به اسارت تشبیه می‌کنند. از نظر کلّی و فلسفی ممکن است این حرف‌ها درست به نظر بیاید، امّا به نظر من در عمل قضیه برعکس است. در ویندوز برای نصب بیشتر برنامه‌ها شما یک فایل اجرائی یا یک دیسک دارید که برنامه بدون مشکل خاصّی از روی آن نصب می‌شود. معمولاً برای نصب برنامه در ویندوز نیازی به اتّصال به اینترنت ندارید. امّا در لینوکس اگر بخواهید یک برنامه‌ی کوچک و معمولی را نصب کنید، خیلی وقت‌ها مجبورید چند برابر وقت بگذارید، چون می‌بینید یک برنامه‌ی معمولی برای نصب یا اجرا شدن نیاز به فلان نسخه‌ی قدیمی یک کامپایلر دارد، یا فلان کتابخانه (library) را نیاز دارد. البته اسم این پکیج‌های اضافی ظاهراً در اختیار شماست، امّا اگر واقعاً یک خبره‌ی برنامه‌نویسی و هکر سیستم عامل نباشید (که من هم نیستم)، چیز زیادی از این‌ها دستگیرتان نمی‌شود. بنابراین اسارت واقعی عملاً برای کاربر عادّی است که می‌خواهد با لینوکس روزگارش را سر کند.
4. اشکال‌های عجیب و غریب: آدرس DNS شبکه را هر دفعه save می‌کردم و وصل می‌شدم، امّا دفعه‌ی بعد که سیستم بوت می‌شد، آدرس پاک شده‌بود. این اشکال در فدورا 7 یا Open Suse که قبلاً امتحان کرده‌بودم وجود نداشت. هر دفعه که به عادت ویندوزی روی یک صفحه‌ی وب middle click می‌کردم، فایرفاکس می‌خواست به یک صفحه‌ی دیگر برود. دکمه‌های اضافی ماوس را هم که اصلاً فراموش کنید. تقریباً هیچ برنامه‌ی قابل قبولی برای مدیریت داونلودها در لینوکس وجود ندارد. Wine هم مصیبتی جداگانه است. از طرفی شمایل ویندوزی‌اش داغ آدم را تازه می‌کند و از طرفی برنامه‌های ساده‌ای مثل FDM خودمان را نمی‌تواند اجرا کند.
5. بازی! بله، بازی. بازی را شوخی نگیرید. من یک کامپیوتر یک میلیون‌ و چندصدهزار تومانی جلویم باشد و نتوانم بازی کنم؟ عقلم کم است؟ لطفاً نگویید برای لینوکس هم بازی‌های زیادی وجود دارد. من از چیزی مثل FIFA یا Splinter Cell یا Rise of Nations حرف می‌زنم. ویندوز هر اشکالی هم که داشته‌باشد، سکوی بی چون و چرای بازی‌ها است.

فعلاً همین‌ها به ذهنم آمد. امّا یک چیز دیگر را هم اضافه کنم: من روی ویندوز تا جایی که ممکن باشد از برنامه‌های متن باز یا آزاد استفاده می‌کنم. مثلاً به جای MS Office از Open Office استفاده می‌کنم و کم و کاستی هم ندارم. فوتوشاپ احتیاج ندارم، امّا بدون Paint.Net روزم شب نمی‌شود و چیزهایی از این قبیل. برای بقیه‌ی برنامه‌های تجاری قفل‌شکسته که استفاده می‌کنم هم نتوانسته‌ام معادل متن باز یا آزاد پیدا کنم.

ویندوز به نظر من سیستم عامل منطقی‌تری است. علمای برنامه‌نویسی از چیزی حرف می‌زنند به نام information hiding. هدف از information hiding جاسوسی یا دزدی نیست. هدف این است که اطّلاعاتی که در یک سطح از کاربری لازم نیستند، به کاربر یا نرم‌افزار نشان‌داده نشود. فایده‌ی این کار حذف پیچیدگی‌های اضافی و در ضمن امنیّت بیشتر است. من فکر می‌کنم این نکته در معماری یونیکس، لینوکس و نرم‌افزارهای سنّتی آنها چندان مورد توجّه قرار نگرفته، در حالی که برای کسب مقبولیّت از سوی کاربران عادّی و متوسّط (از جنبه‌ی سواد کامپیوتری)، چاره‌ای جز رعایت آن نیست.