پنجشنبه، مهر ۲۷، ۱۳۸۵

حاج ‌آقا در سرزمين عجايب

ديشب بعد از شام نشسته‌بوديم اطراف تلويزيون و اخوي گرامي داشت كانالهاي تلويزيون را عوض مي‌كرد بلكه يك چيز جالبي پيدا كند، كه رسيد به يك برنامه‌ي زنده كه يك آقاي روحاني با يك مجري نشسته‌بود روي سن يك تالاري كه پر از ميهمانان محترم بود و داشت براي آنها صحبت مي‌كرد. بعد در انتهاي سخنان پربارشان ايشان فرمودند كه من يك موقعي براي تبليغ و سخنراني به خارج از كشور رفته‌بودم و آنجا يك نفر داشت متن سخنراني من را ترجمه مي‌كرد(لابد قبل از سخنراني) كه رسيد به كلمه‌ي «غيرت» و گفت اين كلمه در زبان اينها معادل ندارد! ما (يعني حاج‌آقا) تعجّب كرديم. بعداً ديديم كه خيلي از كلمه‌ها در زبان اينها معادل ندارد. مثلاً «حيا» معادلي در زبان آنها ندارد، مثلاً اگر بخواهي بگويي دخترجان، يك كمي باحياتر صحبت كن، اين قابل ترجمه به زبان آنها نيست. و يا اين كه كلمه‌اي مثل «ناموس» در زبان آنها معادلي ندارد. چون آنها اصلاً اين چيزها برايشان معني ندارد. مثلاً اگر همسر يك مردي را بدزدند برايش مثل اين است كه ماشينش را دزديده‌باشند. تازه زن كه زياد است، براي خريدن ماشين بايد كلّي پول داد (و حاج‌آقا تبسّمي كردند)... و كمي بعد هم ايشان صحبتهايشان را تمام كردند.

حالا من كه نمي‌دانم حاج‌آقا به كجا تشريف برده‌بودند كه مردمش بي‌حيا و بي‌ناموس و بي‌غيرت و بي‌بقيه‌ي موارد بودند و در طول تاريخشان هم هرگز مزيّن به حيا و غيرت و ... نبوده‌اند كه براي اين مفاهيم لااقل اسمي داشته‌باشند، امّا در همين زبان انگليسي كه ما مختصري با آن آشنا هستيم تمام اين كلمات معادل دارند و هر يك چند معادل هم دارد كه هر كدام در جاهاي خاصّي به كار مي‌رود. در بقيه‌ي زبانهاي اروپايي هم اين كلمات حتماً معادل دارند، چون ريشه‌هاي فرهنگي آنها به هم نزديك است و در ضمن كلمات مشترك و عاريتي هم زياد دارند. شايد حاجي به ميان يك قبيله‌ي بدوي در آفريقا يا حوزه‌ي رودخانه‌‌ي آمازون رفته بوده... امّا نه، فكر نكنم. تيپ حاج‌آقا به آفريقا و آمازون نمي‌خورد. امّا مسلّماً زبان مردم بي‌غيرت آنجا انگليسي يا چيزي مشابه آن نبوده، چون حاج‌آقا حتماً توجّه داشته‌اند كه در خانه‌ي هر بيننده‌ي گرامي برنامه احتمالاً يك فرهنگ فارسي به انگليسي پيدا مي‌شود و ممكن است آن بيننده‌ي گرامي بعد از اتمام برنامه به فرهنگ لغات مراجعه كرده و تورّقي نموده‌باشد.

جستجو براي يافتن محلّ مأموريّت حاجي و زبان محلّي مردم بي‌حياي آنجا همچنان ادامه دارد.

0 Comments:

ارسال یک نظر

Links to this post:

ایجاد یک پیوند

<< Home